Kredyt hipoteczny a historia kredytowa

Historia kredytowa to jedna z pierwszych rzeczy, które bank sprawdza, gdy składasz wniosek o kredyt hipoteczny. Wiele osób boi się raportu BIK, choć nigdy go nie widziało. Wyjaśnię Ci, co w nim jest, co pomaga, co szkodzi i jak przygotować się do wniosku.

Czym jest BIK i co o Tobie wie

BIK, czyli Biuro Informacji Kredytowej, gromadzi dane o Twoich zobowiązaniach w bankach, SKOK-ach i części firm pożyczkowych. W raporcie znajdziesz m.in.:

• kredyty i pożyczki – obecne i spłacone (jeśli dane są przetwarzane),
• karty kredytowe i limity w koncie – nawet te, z których nie korzystasz,
• zakupy na raty finansowane przez banki,
• historię spłat – czy raty były płacone w terminie, a jeśli nie, to z jakim opóźnieniem,
• zapytania kredytowe – czyli informacje, że ktoś sprawdzał Cię przy wniosku,
• scoring BIK – ocenę punktową, którą banki traktują jako jeden z elementów analizy.

Osobną sprawą są biura informacji gospodarczej (np. BIG InfoMonitor, KRD, ERIF), w których mogą się znaleźć np. zaległe rachunki za telefon. Banki często sprawdzają także je.

Pozytywna historia – Twój atut

Terminowo spłacany kredyt gotówkowy, karta używana z głową, rata za telewizor zapłacona co do dnia – to wszystko buduje pozytywną historię kredytową. Bank widzi, że pożyczałeś pieniądze i oddawałeś je zgodnie z umową. Nie chodzi o to, żeby mieć jak najwięcej kredytów. Liczy się regularność.

Ważne: dane o spłaconych terminowo zobowiązaniach są w BIK przetwarzane za Twoją zgodą. Jeśli ją wycofasz, możesz „wymazać” sobie dobrą historię, która przy hipotece by Ci pomogła.

Opóźnienia – jak patrzą na nie banki

Nie każde opóźnienie przekreśla szansę na kredyt. Banki zwykle łagodniej oceniają pojedyncze, krótkie poślizgi niż długie i powtarzające się zaległości. Znaczenie ma też to, jak dawno to było i czy sprawa została zamknięta.

Przy poważniejszych zaległościach (m.in. powyżej 60 dni, po wcześniejszym powiadomieniu Cię przez bank) informacje mogą być przetwarzane w BIK jeszcze przez 5 lat po spłacie – także bez Twojej zgody. Każdy bank ma własną politykę oceny takich sytuacji, dlatego odmowa w jednym miejscu nie oznacza automatycznie odmowy wszędzie.

Pamiętaj też, że kredyt gotówkowy to nie hipoteka. To, że bank dał Ci pożyczkę na kilkanaście tysięcy złotych, nie znaczy, że tak samo oceni wniosek na kilkaset tysięcy.

Zastrzeżenie PESEL – nie zapomnij go cofnąć

Od 2023 r. możesz zastrzec swój numer PESEL, np. w aplikacji mObywatel albo w urzędzie gminy. To świetna ochrona przed wyłudzeniem kredytu „na Ciebie”. Bank przed udzieleniem kredytu ma obowiązek sprawdzić, czy PESEL jest zastrzeżony.

Dlatego zanim podpiszesz umowę kredytową, czasowo cofnij zastrzeżenie – w mObywatelu możesz to zrobić na wybrany okres. Po zakończeniu formalności zastrzeżenie wróci. Zapomniany PESEL potrafi niepotrzebnie opóźnić cały proces.

Limity i karty obniżają zdolność – nawet nieużywane

To zaskakuje wielu moich rozmówców. Karta kredytowa „na wszelki wypadek” albo limit w koncie, z którego nie korzystasz od lat, nadal są dla banku potencjalnym zadłużeniem. Bank przyjmuje, że w każdej chwili możesz je wykorzystać, i doliczy do Twoich zobowiązań określoną część limitu. Efekt: niższa zdolność kredytowa.

Jeśli planujesz hipotekę, przejrzyj swoje karty i limity. Te zbędne warto zamknąć z wyprzedzeniem, bo potwierdzenie zamknięcia też trzeba czasem dostarczyć do banku.

Brak historii – czy to problem?

Nie zawsze, ale bywa utrudnieniem. Bank, który nie widzi żadnej historii, ma mniej informacji o tym, jak spłacasz zobowiązania. Część banków podchodzi do tego spokojnie, inne ostrożniej. Jeśli masz czas przed zakupem mieszkania, rozsądnym krokiem bywa np. niewielka karta kredytowa używana regularnie i spłacana w terminie – ale zawsze z głową, bez zadłużania się „na pokaz”.

Jak sprawdzić swój raport BIK

1. Wejdź na stronę BIK i załóż konto (weryfikacja tożsamości odbywa się online).
2. Pobierz raport – masz prawo do bezpłatnej informacji o swoich danych, a BIK oferuje też płatne raporty i alerty.
3. Sprawdź, czy wszystkie zobowiązania są Twoje i czy dane są aktualne. Spłacony kredyt, który wciąż „wisi” jako aktywny, zgłoś do banku, który go udzielił.
4. Zrób to na kilka tygodni przed złożeniem wniosku – zostanie czas na poprawki.

Wskazówka eksperta: zamiast składać wnioski „na próbę” w kilku bankach, przynieś swój raport BIK na konsultację. Wspólnie ocenimy, które banki mają podejście pasujące do Twojej historii, i złożymy wniosek tam, gdzie ma realny sens.

Więcej o przygotowaniu do kredytu znajdziesz w poradnikach i w moich filmach.